2024 yılında kahve sektörünü neler bekliyor? Sektördeki bilirkişilerin 2024 yılı kahve sektörü hakkında görüşlerini aldık. Bu seferki görüş, Hasgaranti Firma Sahibi Müjdat Aydın’a ait.
“BİZ KALİTELİ KAHVELER TÜKETTİKÇE PAZAR DA BÜYÜYECEK”
MÜJDAT AYDIN / Hasgaranti Firma Sahibi
Türkiye’de kişi başı kahve tüketiminin son 10 yılda 350 gr’dan 1.2 kg’a çıkmasını değerlendirir misiniz? Bu artışı nelere bağlayabiliriz?
Bilinenin dışında, tatlar ve güzel sunumlarla kahve ve kahve bazlı ürünlerin tüketimi artıyor. Artan miktarı filtre kahve tüketimine de bağlamak isterim. Yoksa günde 3 fincan filtre kahve tüketen bir kişi 40 gram tüketime ulaşırken, aynı kişi Türk kahvesi tüketimiyle sadece 21 gramda kalacaktı. Filtre kahve, alışılandan farklı tatlarla hayatımızda daha fazla yer aldıkça kahve tüketim miktarı da artmaya devam edecek. Zaten lezzet ve sağlık açısından bu dönüşümün, Türk kahvesine düşkün biri olmama rağmen daha doğru bir tüketim olduğunu düşünüyorum.
Sizce önümüzdeki zaman sürecinde, Türkiye kahve sektöründe uluslararası düzeyde bir hub olabilir mi? Bunun için gerek bürokraside gerekse özel sektörde neler yapılmalı?
Öncelikle şunu söylemeliyim ki Türk kahvesi ile ismimiz bağdaşmış ama maalesef kahve bizden uzaklaşmış. Biz (ve diğer bir Türk firması daha) uluslararası anlamda, kahve kavurma makinelerini öyle bir noktaya taşıdık ki, ülkemiz kahve kavurma makinelerinde çok ileri seviyelere ulaşmış durumda. Kahve konusunda çok geri kalmış olmamıza rağmen son yıllarda muazzam ataktayız. Birçok kahve organizasyonu, fuarlar, kahve yayınları çok yakın gözükmese de gelecekte mümkün. Ben sadece ismimiz tüketim miktarıyla değil de kaliteyle yan yana anılsın isterim. Politik olarak, Ortadoğu ve Doğu Avrupa’ya hâkim Mersin Limanı gibi bir limanımız mevcut. Buraya acilen kahve borsası kurulmalı ve tüm tüketiciler ekonomik ve hızlı şekilde kahveye ulaşabilmeli. Bence borsa ülkemize kurulmadan zirvelere çıkma şansımız çok düşük. Bugün bize 4 saat mesafedeki Etiyopya kahvelerinin kilosu 6-7 dolara ulaşırken, 13 saat mesafedeki ABD’de tüketici 4 – 4.5 dolarlara aynı ürünü elde edebiliyorsa bunun en büyük sebebi ülkemizde bir kahve borsası olmaması, ithalatçımızın bile üçüncü el olmasıdır. Bu konuyla ilgili devlet yetkililerinin coğrafi avantajları değerlendirmesini tavsiye ederim.
2024 yılını değerlendirir misiniz? Gerek çekirdeğin üretimi ve temini gerekse tüketim bazında pazarın geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Kahve lüks tüketim ürünü, olaya sadece ticari bakanlar saman alevi gibi parlayıp yok oluyorlar. Kaliteli kahveler tükettikçe pazar büyüyecek. Birkaç markayı çok beğeniyorum. Zincir markalardaki 3 ay önce işlenmiş ürünler yerine yerli markaları tüketme taraftarıyım. İklim değişiklikleri, farklı aromalara sebebiyet veriyor. Bir ağaçtan 250 kg yerine 100 kg kahve toplanınca çok daha lezzetli ürünler geleceğini biliyorum. Hasgaranti firması olarak uluslararası ticaret yaptığımız için uluslararası bayilerimizin birçoğu kahve üreticisi veya SCA başkanlığını yapan Honduras, El Salvador, Ekvador aktif başkanlarından oluşuyor. Kenya, Etiyopya bir dönem önceki dönemlerde görev yapmışlardı. Aynı şekilde Brezilya da öyle. Çok samimiyiz ve hepsi benzer şeyleri ifade ediyor. Örneğin aynı iklim şartlarında, aynı tarladaki bir ağaç 5 kg mahsul verirken, 25 kg mahsul vermeye başlamış. Aynı toprak, aynı tabiat… Ürünün görseli güzel ama tatlar zayıf, o tabiat gereken özellikleri o çekirdeklere veremiyor. Toprak beslesin diye suni gübreler veriliyor. Sonuç; görseli güzel, tatları sıradan ürünler ortaya çıkıyor. Bundan 30 sene evvel kahveleri bu şekilde kavurabilseydik keşke. Ülkeye gelen organik Brezilya çekirdeklerinin tatlarını çok özlüyorum açıkçası.
İklim değişikliğinin yeşil çekirdek üretimine etkisi ne yönde olur ve değişim kahve ekosistemini sizce nasıl etkiler?
Tabiata zarar veren insanoğlu geliştikçe sunileşiyor maalesef. Orijinalinden farklı hale getirdiğimiz tabiatın dönüşümü bu. İklim değişimiyle sadece kahve değil tarım ürünleri her geçen gün daha da pahalılaşıyor ve daha suni tatları tüketmemize sebebiyet veriyor. Artan sıcaklıklar, normalden fazla yağış, şiddetli kuraklık kahve kalitesini ve çeşitliliğini azaltarak kahve sevenlerin kaliteli kahveye ulaşmasını zorlaştıracak gibi görünüyor.
“KAHVEYE SADECE TİCARİ BAKANLAR SAMAN ALEVİ GİBİ PARLAYIP YOK OLUYORLAR. ZİNCİR MARKALARDAKİ 3 AY ÖNCE İŞLENMİŞ ÜRÜNLER YERİNE YERLİ MARKALARI TÜKETME TARAFTARIYIM.”
