Avrupa genelinde latte fiyatlarının tüketici fiyat endeksi (CPI) ile karşılaştırıldığı “Avrupa Latte Uygunluk İndeksi”, kahve tüketiminde çarpıcı bir tabloyu gözler önüne seriyor. Harita bazlı çalışmaya göre Türkiye, latte fiyatlarının en yüksek oranda arttığı ülke olarak listenin başında yer alıyor. Bu durum, Türkiye’de kahve tüketiminin Avrupa ortalamasına kıyasla çok daha pahalı hale geldiğini ortaya koyuyor.
Latte Fiyat Artışı Enflasyonun Çok Üzerinde
İndekste yer alan veriler, Avrupa ülkelerinde latte fiyat artışlarının büyük ölçüde yıllık enflasyon oranlarıyla paralel seyrettiğini gösterirken, Türkiye bu dengeden ciddi biçimde ayrışıyor. Türkiye’de latte fiyatları %107 oranında artarken, aynı dönemde yıllık tüketici enflasyonu yaklaşık %52 seviyesinde kaldı. Bu fark, kahve fiyatlarındaki artışın yalnızca genel enflasyonla açıklanamayacak kadar yüksek olduğunu gösteriyor.
Avrupa’da Daha Dengeli Bir Tablo
Batı ve Kuzey Avrupa ülkelerinde latte fiyat artışları görece daha kontrollü. Örneğin Almanya, Hollanda, Belçika ve İskandinav ülkelerinde latte fiyatları artmasına rağmen, bu artışlar çoğunlukla tek haneli oranlarda ve CPI ile daha uyumlu ilerliyor. Hatta bazı ülkelerde ortalama latte fiyatlarında sınırlı düşüşler bile görülüyor.
Bu tablo, Avrupa’da kahvenin hâlâ erişilebilir bir sosyal tüketim ürünü olarak konumlandığını; Türkiye’de ise giderek lüks tüketim kategorisine yaklaştığını düşündürüyor.
Türkiye’de Kahve Neden Bu Kadar Pahalı?
Uzmanlara göre Türkiye’de latte fiyatlarındaki sert yükselişin arkasında birden fazla faktör bulunuyor:
- Döviz kurundaki dalgalanmalar
- İthal kahve çekirdeği maliyetleri
- Artan kira ve enerji giderleri
- Zincir ve üçüncü nesil kahvecilerin fiyat politikaları
Özellikle büyük şehirlerde latte fiyatlarının, Avrupa’nın birçok ülkesindeki ortalama fiyatların üzerine çıkması dikkat çekiyor.
Kahve Kültürü Büyüyor, Erişilebilirlik Azalıyor
Türkiye’de kahve kültürü son yıllarda hızlı biçimde büyürken, fiyatlardaki bu sert artış kahveyi günlük bir alışkanlıktan uzaklaştırma riski taşıyor. Avrupa Latte Uygunluk İndeksi, Türkiye’de kahve tüketiminin artık sadece kültürel değil, ekonomik bir mesele haline geldiğini ortaya koyuyor.
Kısacası, Avrupa’da latte hâlâ bir “günlük keyif” iken, Türkiye’de giderek “düşünülerek alınan” bir harcamaya dönüşüyor.
